Değerleme

Müteahhitten Konut Almak İsteyen Tüketicinin Hakları Neler?

Henüz inşaat aşamasında olan bir yapıdan ev satın almak hukuken mümkündür. Bununla birlikte bu aşamada konut satın almak birçok riski barındırır. Bu sebeple Ön Ödemeli Konut Satışları Hakkında Yönetmelik’te tüketicileri korumayı amaçlayan birçok düzenlemeye yer verilmiştir. Bu yazıda, müteahhitten konut almak isteyen tüketicilerin haklarını sizler için derledik.

Müteahhidin Ön Bilgilendirme Formu Verme Yükümlülüğü

Henüz ortada bir yapı yokken bile bir gayrimenkulün satışa konu edilebilmesi mümkün. Bu sebepten ötürü karşılaşabileceğimiz çokça risk söz konusu oluyor. Alıcının doğru bilgilendirilmesi, adil bir anlaşma yapılması açısından oldukça büyük önem taşıyor. Risklerden nispeten de olsa haberdar olabilmeniz için satıcının size bir ön bilgilendirme formu vermesi gerekiyor. Bu form;

  • Satıcının adı veya unvanı, açık adresi, telefon numarası ve varsa MERSİS numarası ile diğer iletişim bilgileri,
  • Sözleşme konusu konuta ilişkin bağımsız bölümün yer aldığı ada, parsel, blok, konum, kat ve benzeri temel nitelik bilgileri ile Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğine göre belirlenen bağımsız bölüm net ve brüt alanları,
  • Konutun tüm vergiler dâhil Türk Lirası olarak peşin ve taksitli toplam satış fiyatı; varsa teslim ve diğer masraflara ilişkin bilgi,
  • Varsa faiz miktarı ve faizin hesaplandığı yıllık oran,
  • Tüketicinin cayma ve sözleşmeyi fesih (dönme) hakkına ilişkin bilgiler,
  • Konutun teslim tarihi,
  • Verilecek teminata ilişkin bilgiler,
  • Yapı ruhsatının alınış tarihi,
  • Yönetim planına uygun olarak genel giderlere katılıma ilişkin bilgileri içermek zorunda.

Ek olarak satıcı size bağımsız bölüm planı, vaziyet planı, kat planı ve mahal listesi de vermekle yükümlüdür. Ayrıca verilecek teminatın bina tamamlama sigortası olması halinde, bina tamamlama sigortasına ilişkin önemli hususlar formu da almalısınız.

Yapı Ruhsatı Almadan Sözleşme Yapılabilir Mi?

Ön ödemeli konut satış sözleşmesi, yazılı bir sözleşme şeklinde veya noterliklerde düzenleme şeklinde yapılan satış vaadi sözleşmesi ile kurulur. Önemle belirtmek gerekir ki yapı ruhsatı alınmadan, ön ödemeli konut satış sözleşmesi yapılamaz.

Sözleşme Hangi Bilgileri İçermeli?

Sözleşme, en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir ve aşağıdaki bilgileri de içerir şekilde yapılmalı:

  • Satıcının adı veya unvanı, açık adresi, telefon numarası ve varsa MERSİS numarası ile diğer iletişim bilgileri,
  • Tüketicinin adı, soyadı, açık adresi, telefon numarası ve varsa diğer iletişim bilgileri,
  • Sözleşmenin düzenlendiği tarih,
  • Sözleşme konusu konuta ilişkin bağımsız bölümün yer aldığı ada, parsel, blok, konum, kat ve benzeri temel nitelik bilgileri ile Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğine göre belirlenen bağımsız bölüm net ve brüt alanları,
  • Konutun tüm vergiler dâhil Türk Lirası olarak satış fiyatı, varsa teslim ve diğer masraflara ilişkin bilgi,
  • Konutun tüm vergiler dâhil Türk Lirası olarak toplam taksitli satış fiyatı; varsa teslim ve diğer masraflara ilişkin bilgi,
  • Faiz miktarı ve faizin hesaplandığı yıllık oran ve sözleşmede belirlenen faiz oranının yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme faiz oranı,
  • Tüketicinin temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,
  • Ön ödeme tutarı,
  • Ödeme planı ve ödemelerin yapılacağı banka ve hesap bilgileri,
  • Cayma hakkının kullanılma şartları, süresi ve usulüne ilişkin bilgiler,
  • Sözleşmeyi fesih (dönme) hakkının kullanılma şartları, süresi, usulü ile tazminata ilişkin bilgiler,
  • Cayma ve sözleşmeden Sözleşmeyi fesih (dönme) bildirimlerinin yapılacağı açık adres bilgileri,
  • Verilen teminata ilişkin bilgiler,
  • Konutun teslim tarihi ve şekli,
  • Yapı ruhsatının alınış tarihi,
  • Konutun ortak giderlerine ilişkin bilgiler,
  • Tüketicilerin uyuşmazlık konusundaki başvurularını tüketici mahkemesine veya tüketici hakem heyetine yapabileceklerine dair bilgi.

Sözleşmeden Caymak Mümkün Mü?

Sözleşmenin kurulduğu tarihten itibaren 14 gün içinde, herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilirsiniz. Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin bu süre içinde satıcıya noterlikler aracılığıyla yöneltilmesi yeterlidir. Taşınmaz için bina tamamlama sigortası yaptırılmış ise, sigorta teminatı, kurulduğu tarihten itibaren hüküm doğurmak üzere cayma hakkı süresi sonunda yürürlüğe girer. Cayma hakkının kullanılması durumunda, iade edilmesi gereken tutar ve sizi borç altına sokan her türlü belge cayma bildiriminin satıcıya ulaştığı tarihten itibaren en geç 14 gün içinde geri verilir.

Cayma Süresi Geçtikten Sonra Sözleşmeyi Feshedebilir Miyim?

Sözleşme tarihinden itibaren (cayma hakkına ilişkin saklı kalmak kaydıyla) 24 aya kadar herhangi bir gerekçe göstermeden sözleşmeyi feshedebilirsiniz. Sözleşmenin feshi bildiriminin satıcıya noterlikler aracılığıyla yöneltilmesi yeterlidir. Haklı bir sebebiniz yokken sözleşmeyi feshetmeniz durumunda satıcının sizden tazminat istemesi söz konusu olabilir. Satıcı; konutun satışı veya satış vaadi sözleşmesi nedeniyle oluşan vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülüklerden doğan masraflar ile sözleşme tarihinden itibaren ilk üç ay için sözleşme bedelinin yüzde ikisine, üç ila altı ay arası için yüzde dördüne, altı ila on iki ay arası için yüzde altısına ve on iki ila yirmi dört ay arası için de yüzde sekizine kadar tazminatın ödenmesini isteyebilir.

Sözleşmeyi Tazminat Ödemeden Feshedebilir Miyim?

Sadece bazı hallerde fesih hakkınızı devir veya teslime kadar vergi, harç, masraf, tazminat ve benzeri adlar altında herhangi bir bedel ödemeden gerçekleştirebilirsiniz. Eğer,

  • Satıcı yükümlülüklerini hiç ya da gereği gibi yerine getirmiyorsa,
  • Konutu satın alan kişi hayatını kaybetmişse, (bu durumda mirasçıları talepte bulunacaktır),
  • Kazanç elde etmekten sürekli olarak yoksun kalmanız sebebiyle ön ödemeleri yapamayacak durumdaysanız,
  • Kazanç elde etmekten sürekli olarak yoksun kalmanız sebebiyle sözleşmenin yerine olağan koşullarla yapılacak bir taksitle satış sözleşmesinin konulmasına ilişkin öneriniz satıcı tarafından kabul edilmiyorsa

tazminat ödemeksizin sözleşmeyi feshedebilirsiniz. Ayrıca bir konutun birden fazla kişiye satılması halinde, sözleşmeden fesih hakkınızı devir veya teslime kadar vergi, harç, masraf, tazminat ve benzeri adlar altında herhangi bir bedel ödemeksizin kullanabilirsiniz. Sözleşmenin feshi durumunda, iade edilmesi gereken tutar ve sizi borç altına sokan her türlü belge, fesih bildiriminin satıcıya ulaştığı tarihten itibaren en geç 180 gün içinde size geri verilir. Herhangi bir mağduriyete uğramamak adına müteahhitten ev alırken dikkat etmeniz gereken diğer hususlarla ilgili olarak “İnşaat Firmalarından veya Müteahhitlerden Ev Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler” başlıklı yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.